نثر کتاب های علمی و ادبی که در زمینه های مختلف علوم انسانی نوشته شده اند، مقوله جداگانه ای را در ادبیات معاصر ایران به خود اختصاص داده اند و ضروری است که با مطالعه و تتبع در آنها دقایق و ظرایفشان را استخراج نموده و آن ها را به عنوان شیوه های نوین نویسندگی به نویسندگان جوان آموزش داد. این نثرها که تمایز خاصی نسبت به نثرهای عادی، عوامانه و روزنامه ای دارند؛ توسط نویسندگانی پدید آمده اند که در متون گذشته غور فراوان کرده اند و پس از سال ها نگارش و تمرین نثرشان تمایز و فردیت خاصی یافته است. نثر زیبا و پخته اسلامی ندوشن از این حیث قابل اهمیت است. افزون بر نثر پخته، نوع تفکر وی و تلاش او در جهت پیوند دادن نسل جوان کنونی با بنیادهای فرهنگی به آثار او امتیاز خاصی بخشیده است. در این مقاله سعی شده تا با معرفی آثار این نویسنده و ویژگی های نثر ممتازش انگیزه ارتباط بیش از پیش جوانان با آثار وی را فراهم شود. به این امید که در ارتقای بینش علمی و ادبی آنان موثر باشد.

0

با مطالعه و بررسی آثار نویسندگان و شاعران، متوجه میشویم که هر نویسنده و شاعر برای بیان اندیشه، احساسات و عواطف خود، از روش خاصی استفاده میکند که در اصطلاح ادبی به آن روش، سبک یک شاعر یا نویسنده گویند. سبک یک شاعر یا نویسنده، برگرفته است از تمام مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و هر آنچه در جامعة آن شاعر یا نویسنده رخ میدهد. سبک آثار بزرگان ادب فارسی، از دیرباز تا دورة معاصر، مورد بررسی قرار گرفته است. در دورة معاصر، با توجه به اوضاع نامساعد جامعه و تغییرات و تحوّلات سیاسی و اجتماعی، سبک شاعران و نویسندگان، به شیوة جدیدی در آثار آنان، شکل گرفت. محمّدعلی اسلامی ندوشن، یکی از شاعران معاصری است که با شیوة نوینی به سرودن شعر پرداخت. این مقاله به بررسی سبک شناسی در شعر محمّدعلی اسلامی، شاعر و نویسندة معاصر میپردازد و مجموعه اشعار او را که محتوا و مضمونی نو دارند، امّا به شیوة کلاسیک، سروده شده اند، در سه سطح زبانی، ادبی و فکری تحلیل میکند. تحلیل و بررسی سبک شناسی اشعار اسلامی نه تنها زیباییهای هنری، زبانی و عقاید فکری شاعر را آشکار میکند، بلکه سبب شناساندن بخشی از فرهنگ، تاریخ و ادب ایران میشود. در این مقاله پس از معرّفی اسلامی ندوشن و آثار منظوم او، با سبک اشعار او آشنا میشویم و متوجه خواهیم شد، که او با تأثیرپذیری از اوضاع سیاسی، فرهنگی و اجتماعی جامعه، اشعاری با موضوعات گوناگون و مضامین تازه و با سبکی جدید سروده، که بیشترین موضوع آنها، گذر عمر است.

لطفا برای مشاهده متن چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زاویه دید یکی از مهم ترین عناصر متون روایی است. زاویه دید، جهان بینی نویسنده و هنرمند را نسبت به جهان، انسان و جامعه نشان می دهد. «آن روزها» و «روزها» که از خواندنی ترین نمونه های خودزندگی نامه نویسی معاصر هستند، در آستانه یکی از حساس ترین ادوار تاریخی، دوران گذار از جامعه سنتی به دنیای مدرنیته، با دو زاویه دید متفاوت تحریر شده اند. خودزندگی نامه ها غالبا با زاویه دید اول شخص نوشته می شوند. محمدعلی اسلامی ندوشن در«روزها» از همان زاویه دید معمول و متداول در خود زندگی نامه نویسی بهره می گیرد، اما طه حسین با زاویه دید سوم شخص به روایت دغدغه های فکری و ذهنی خود و جامعه اش می پردازد. مولفه هایی چون ادبی زیباشناختی، ایجاد فاصله هنری، روحیه ساختارشکنی و انقلابی و همچنین پوشاندن ضعف نابینایی در«آن روزها» و واقع گرایی و گزارش عینی و زنده جامعه ایرانی و اصلاح طلبی نویسنده در «روزها» از مهم ترین عوامل این گزینش می تواند باشد. این مقاله عوامل انتخاب این دو نظرگاه و زاویه دید متفاوت و چشم اندازهایی را که کانون توجه این دو نویسنده بوده است، مورد تجزیه و تحلیل قرارمی دهد.

هدف از این تحقیق، شناخت اثر برخی متغیرهای محیطی بر تنوع گیاهی منطقه ندوشن در استان یزد بود. در این راستا پس از انتخاب 46 واحد همگن زمینی، در توده گیاهی معرف هر واحد اقدام به نمونه برداری از پوشش گیاهی شد. برای اندازه گیری اطلاعات پوشش گیاهی، سطح بهینه پلات نمونه برداری با روش سطح حداقل و تعداد پلات مورد نیاز نیز با روش آماری تعیین شد. در محل هر واحد نمونه برداری با توجه به عمق ریشه دوانی گیاهان، یک نمونه خاک ترکیبی جمع آوری شد. متغیرهای خاکی اندازه گیری شده شامل: درصد سنگریزه، رس، سیلت و ماسه، درصد اشباع، آهک، اسیدیته، هدایت الکتریکی، سدیم، کلسیم، منیزیم و نسبت جذب سدیم بودند. مطالعه تنوع گیاهی منطقه بر مبنای داده های تاج پوشش و حضور و عدم حضور گونه ها و با استفاده از سه شاخص غنای گونه ای، تنوع شانون - وینر و غلبه سیمپسون انجام شد. بررسی روابط بین متغیرهای محیطی و شاخص های تنوع زیستی با استفاده از تجزیه RDA نشان داد از بین متغیرهای توپوگرافی، ارتفاع بیشترین تاثیرات معنی دار را بر تنوع گیاهی منطقه دارد. همچنین رابطه معنی داری بین شاخص های تنوع گیاهی و متغیرهای خاکی میزان سدیم، آهک، درصد اشباع و بافت خاک مشاهده شد. به طوری که روند تغییرات تنوع گیاهی منطقه نیز با نوع سازند زمین شناسی رابطه معنی داری داشت.

در تاریخ فرهنگی بسیاری از جوامع و تمدن های گذشته، کاروانسراها نقش تعیین کننده ای را در حیات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی-امنیتی عهده دار بوده اند. به طوری که، کاروانسراها، نه تنها به عنوان استراحتگاه و مأمنی برای مسافران، بازرگانان و کاروان ها بودند، بلکه نقش مهمی در اقتصاد و تجارت و توزیع تولیدات و درآمدها در مناطق گوناگون داشتند. همچنین، به عنوان اقامتگاه ها و همچنین محلی برای تعاملات فرهنگی و تبادل اندیشه ها و آداب و رسوم بین مردم بودند. به علاوه، مکان هایی برای انتشار و تبادل اخبار سیاسی و اقتصادی بین مناطق مختلف یک کشوربه شمار می رفتند. نوشتار حاضر، به بررسی سوابق موجود پیرامون یک میراث فرهنگی به جا مانده از عهد صفویه، یعنی کاروانسرای قلعه خرگوشی ندوشن پرداخته است. برای این منظور، با مطالعه اسنادی، و با بکارگیری رویکرد توصیفی-تحلیلی، پرسش های پژوهشی در سه محور بررسی گردید: تاریخچه و اسناد تاریخی کاروانسرا، بررسی چگونگی و دلایل تخریب بنای قلعه، انتساب مکانی بنای قلعه. پیام اصلی این نوشتار، بر لزوم توجه به مرمت و احیای این اثر از طریق دادن کاربری نو به آن تأکید دارد تا بتواند میراث گرانبهایی را از تاریخ گذشته ما، بهتر و مؤثرتر به نسل کنونی و آینده بازشناساند.

مجموعه نفوذی ندوشن بخشی از فعالیت نفوذی ترشیری است که در بخش مرکزی پهنه ماگمایی ارومیه- دختر قرار گرفته است. این مجموعه مرکب از چهار توده اصلی با ترکیب دیوریتی، گرانیت- گرانودیوریتی، دیوریت پورفیری و گرانودیوریتی است. در همه بخش های توده های دیوریت پورفیری و گرانودیوریتی و بخش هایی از توده های گرانیت- گرانودیوریتی حضور انکلاوهای مکیروگرانولار مافیک با تر یکب دیوریت، مونزودیوریت و کمتر گابرو- دیوریت به شکل آشکاری خودنمایی می ک ند. از دید ویژگ یهای و متعلق به سری کال کآلکالن با پتاسیم متوسط تا بالاست. بررسی های ژئوشیمیایی نشان دهنده نقش کلیدی I ژئوشیمیایی، این مجموعه نفوذی متاآلومین تا کمی پرآلومین، نوع زیرکن، س نهای تقریبی U-Pb آلایش و آمیختگی، در تحول و تکوین ماگماهای توده های یاد شده و تشکیل انکلاوهای میکروگرانولار مافیک است. با استفاده از سن سنجی 30 میلیون سال برای توده های دیوریتی و گرانیت- گرانودیوریتی و 24 میلیون سال برای توده های دیوریت پورفیری و 25 میلیون سال برای توده های گرانودیوریتی ب هدست آمده است. افزون بر آن، برای گستره ای کوچک از واحد گرانیت- گرانودیوریتی که در گوشه شمال خاوری منطقه، در شمال گسل دهشیر و در حاشیه باختری پهنه ایران مرکزی جای گرفته است، سن تقریبی 40 میلیون سال به دست آمد. شواهد ژئوشیمیایی نشان می دهد که ماگمای توده های مورد مطالعه، حاصل ذوب بخشی پوسته قاره ای تحت تاثیر مذا بهای گوشته ای، در محیط حاشیه فعال قاره ای است و به نظر می رسد که ذوب سنگ هایی با ترکیب متابازالتی و متاگری وکی در پوسته زیرین در تعادل با پسمانده ای شامل کلینوپیروکسن، پلاژیوکلاز و به مقدار کمتر آمفیبول، با ویژگی های ژئوشیمیایی توده های نفوذی مورد مطالعه بیشترین هماهنگی را داشته باشد.